Pulusi · Tongan
Fili 'a e Fa'unga Pisinisi 'Oku Tonu ki ha Kautaha Siaina
Fakahinohino fakalaulauloto ki he kau fokotu'u mei tu'apule'anga 'oku nau fie kamata pisinisi 'i Siaina: ngaahi fa'unga pisinisi 'oku ma'u, ngaahi me'a ke fakakaukau'i, mo e founga ke fili ai. 'Oku 'ikai ko ha fakatonutonu fakalao pe fakatahisi.
Fakatokanga: Ko e kupu'ulu ni ko ha fakamatala laulahi pe ia ki he kau fokotu'u mei tu'apule'anga 'oku nau fakakaukau ke kamata pisinisi 'i Siaina. 'Oku 'ikai ko ha fakatonutonu fakalao, fakatahisi, pe fakapa'anga. 'I he ngaahi tu'unga kotoa pē, kumi tokoni mei ha 'ōfisi loea pea mo ha 'ōfisi fakatahisi 'i Siaina 'oku nau ma'u 'a e laiseni totonu.
1. 'Uluaki fakakaukau: 'oku 'ikai ke tatau 'a e ngaahi fa'unga kotoa
'I Siaina, 'oku 'i ai ha ngaahi fa'unga pisinisi kehekehe 'oku lava ke fokotu'u ai ha kautaha mei tu'apule'anga. Ko e fili 'o e fa'unga 'oku fu'u mahu'inga 'aupito, he 'oku ne fakapapau'i 'a e founga 'oku lava ai ke fakalele 'a e pisinisi, 'a e ngaahi fatongia fakatahisi, 'a e mafai ke totongi mo'ua ki tu'apule'anga, pea mo e founga 'oku tauhi ai 'a e pa'anga. 'Oku 'ikai ko ha me'a ke fili vave; 'oku fie ma'u ke mahino kiate koe 'a e ngaahi taumu'a 'o ho'o pisinisi 'i he ta'u 'e tolu ki he 'e nima ki mu'a.
Ko e ngaahi fa'unga 'oku fa'a fili 'e he kau fokotu'u mei tu'apule'anga 'oku kau ki ai 'a e kautaha 'oku kotoa pe 'e he kau tu'apule'anga (WFOE), kautaha fakataha mo ha tokotaha Siaina (joint venture), pea mo e ngaahi fa'unga fakafo'ituitui hangē ko e kautaha fakataha 'i ha feitu'u makehe. Kuo liliu 'a e lao ki he ngaahi fa'unga ni 'i he ngaahi ta'u kimu'a, ka 'oku kei 'i ai 'a e ngaahi fakangatangata 'i he ngaahi sekitoa kehekehe.
2. Ngaahi fa'unga pisinisi 'oku ma'u
2.1 Kautaha 'oku kotoa pe 'e he kau tu'apule'anga (WFOE)
Ko e WFOE ko ha kautaha 'oku kotoa pe 'e he kautaha pe tokotaha mei tu'apule'anga, 'oku 'ikai ke 'i ai ha tokotaha Siaina 'i he kautaha. 'Oku fa'a fili ia 'e he kau fokotu'u 'oku nau fie pule ki he'enau pisinisi 'i Siaina pea 'oku 'ikai ke fie vahevahe 'a e pule. 'Oku lava ke ne fai 'a e ngaahi ngāue fakapisinisi 'oku 'i he'ene laiseni, ka 'oku 'i ai 'a e 'ū sekitoa 'oku 'ikai ke ngofua ke fokotu'u ai ha WFOE pe 'oku fie ma'u ha tokoni mei ha tokotaha Siaina.
Ko e WFOE 'oku fa'a ma'u ha tu'unga mahu'inga ki he kau fokotu'u 'oku nau fie ma'u ha pule'anga fakalakalaka mo ha malu'i 'o e 'ilo fakapisinisi. Ka 'oku fie ma'u ke ke fakapapau'i 'a e 'ū me'a 'e fai 'i he taimi 'oku fokotu'u ai 'a e kautaha, he 'oku 'ikai ke faingofua 'a e liliu ki he ngaahi ngāue 'e fai 'i he kaha'u.
2.2 Kautaha fakataha (Joint Venture)
'I ha kautaha fakataha, 'oku vahevahe 'a e pule mo e pa'anga 'i he vaha'a 'o e kau tu'apule'anga pea mo ha tokotaha Siaina. 'Oku fa'a fili ia 'i he ngaahi sekitoa 'oku fie ma'u ai ha tokotaha Siaina, pe 'i he taimi 'oku fie ma'u ai ha tokoni ki he ngaahi fengāue'aki mo e ngaahi faka'ata mei he pule'anga. Ko e lelei 'o e kautaha fakataha 'oku 'i he'ene lava ke ma'u vave ha 'ilo ki he 'ū me'a 'oku fai 'i Siaina pea mo e ngaahi fengāue'aki, ka ko e hoha'a 'oku 'i he vahevahe 'o e pule pea mo e ngaahi fa'a'ahi 'o e tokotaha Siaina.
Kapau 'oku ke fili ki he kautaha fakataha, 'oku mahu'inga ke ke fakapapau'i 'a e ngaahi tu'utu'uni 'o e vahevahe 'o e pa'anga, 'o e pule, mo e founga ke fakalele ai 'a e ngaahi palopalema 'i he kautaha. 'Oku 'ikai ke faingofua 'a e ngaahi me'a ni 'i he taimi 'oku 'uluaki fokotu'u ai 'a e kautaha; 'oku nau fie ma'u ha fakakaukau mo ha tokoni fakalao lelei.
2.3 Ngaahi fa'unga kehe
'Oku 'i ai 'a e ngaahi fa'unga kehe hangē ko e kautaha fakataha 'i ha feitu'u makehe (free trade zone), 'a e ngaahi 'ōfisi fakafofonga, pea mo e ngaahi founga fakafo'ituitui ki he kau fai pisinisi 'oku nau fie sivi 'a e maketi ki mu'a. 'Oku 'ikai ke tatau 'a e ngaahi fa'unga ni 'i he'ena ngaahi fakangatangata mo e ngaahi faingamālie, pea 'oku mahu'inga ke ke fakakaukau'i 'a e taumu'a 'o ho'o pisinisi ki mu'a 'i he fili.
3. Ngaahi me'a ke fakakaukau'i 'i he fili
3.1 'a e sekitoa mo e laiseni
Ko e 'uluaki me'a ke fakakaukau'i ko e sekitoa 'oku ke fie ngāue ai. 'Oku 'i ai 'a e ngaahi lisi 'o e ngaahi sekitoa 'oku ngofua ke ngāue ai ha kau tu'apule'anga, pea 'oku 'i ai 'a e ngaahi sekitoa 'oku fie ma'u ha tokotaha Siaina pe 'oku fakangatangata. Kuo pau ke ke fakapapau'i 'a e tu'unga 'o ho'o sekitoa 'i he lisi ko ia 'oku 'i ai 'i he taimi ni, pea mo e ngaahi fiema'u fakalao 'oku kau ki ai.
3.2 Pule mo e mafai fakapisinisi
Kapau 'oku mahu'inga ki ho'o pisinisi ke ke pule kakato ki he ngaahi tu'utu'uni, ki he 'ū me'a 'oku fai, pea ki he pa'anga, 'oku fa'a lelei 'a e WFOE. Ka 'oku 'i ai ha taimi 'oku mahu'inga ai ha tokotaha Siaina ke ne tokoni 'i he fengāue'aki mo e pule'anga pe ko e 'ilo ki he maketi, pea 'e lava ke lelei 'a e kautaha fakataha.
3.3 Pa'anga mo e totongi mo'ua
'Oku kehekehe 'a e founga 'oku tauhi ai 'a e pa'anga mo e totongi mo'ua 'i he ngaahi fa'unga kehekehe. 'Oku mahu'inga ke ke fakakaukau'i 'a e founga 'oku fie ma'u ai ke ke 'omai 'a e pa'anga mei tu'apule'anga ki Siaina, 'a e founga 'oku tuku atu ai 'a e pa'anga ki tu'apule'anga, pea mo e ngaahi fiema'u fakatahisi. 'Oku 'ikai ke lava ke fakafalala ki he ngaahi fakamatala laulahi pe; fie ma'u ha tokoni mei ha 'ōfisi fakatahisi 'oku ma'u 'a e laiseni.
3.4 Ngaahi fakangatangata ki he kau tu'apule'anga
'I he ngaahi ta'u kimu'a, kuo liliu 'a e ngaahi lao ki he 'ū me'a 'oku lava ke fai 'e he kau tu'apule'anga, ka 'oku kei 'i ai 'a e ngaahi fakangatangata 'i he ngaahi sekitoa 'oku mahu'inga ki he pule'anga hangē ko e ngaahi me'angāue, 'a e ngaahi me'a fakafonua, pea mo e ngaahi ngāue 'oku fakapapau'i 'e he pule'anga. 'Oku mahu'inga ke ke fakapapau'i 'a e ngaahi fakangatangata ni ki mu'a 'i he taimi 'oku ke fokotu'u ai 'a e kautaha.
3.5 Ngaahi fakakaukau fakalao mo fakatahisi
Ko e fili 'o e fa'unga 'oku 'ikai ko ha me'a fakapa'anga pe fakapisinisi; 'oku kau ki ai 'a e ngaahi fatongia fakalao 'oku fie ma'u ke ke fai 'i he taimi 'oku fokotu'u ai 'a e kautaha, pea mo e ngaahi fatongia 'i he 'aho kotoa. 'Oku mahu'inga ke ke vahe ha taimi ki he'o'o fokotu'u pea mo e'o'o fakakaukau ki he ngaahi me'a ni ki mu'a 'i he taimi 'oku ke fai ai ha fili fakakaukau.
4. Fokotu'utu'u fakalaulauloto ki he kau fokotu'u
- Fakapapau'i 'a e sekitoa: 'uluaki, fakapapau'i 'a e tu'unga 'o ho'o sekitoa 'i he lisi 'o e ngaahi sekitoa 'oku ngofua ki he kau tu'apule'anga. 'Oku 'ikai ke lava ke fai ha fili 'o e fa'unga ta'e 'ilo ki he tu'unga ni.
- Fakakaukau ki he taumu'a 'o e pule: kapau 'oku mahu'inga ke ke pule kakato, 'oku fa'a lelei 'a e WFOE; kapau 'oku mahu'inga ha tokoni Siaina, 'oku lava ke lelei 'a e kautaha fakataha.
- Fakakaukau ki he pa'anga mo e totongi mo'ua: 'oku kehekehe 'a e founga 'i he ngaahi fa'unga; fie ma'u ha tokoni mei ha 'ōfisi fakatahisi.
- Fakakaukau ki he 'ū me'a 'oku fai 'i he kaha'u: 'oku faingata'a ke liliu 'a e ngaahi ngāue 'oku fakangofua 'i he taimi 'oku fokotu'u ai 'a e kautaha, ko ia 'oku mahu'inga ke fakakaukau ki he 'ū me'a 'e fai 'i he ta'u 'e tolu ki he 'e nima ki mu'a.
- Kumi tokoni fakalao mo fakatahisi: 'oku 'ikai ke lava ke fakafalala ki he ngaahi fakamatala laulahi pe; fie ma'u ha tokoni mei ha kau mataotao 'oku nau ma'u 'a e laiseni 'i Siaina.
5. Faka'osi
Ko e fili 'o e fa'unga pisinisi totonu ki ha kautaha Siaina ko ha me'a mahu'inga 'aupito ki he kau fokotu'u mei tu'apule'anga. 'Oku 'ikai ke 'i ai ha fa'unga 'oku lelei ki he taha kotoa; 'oku fakafalala ia ki he sekitoa, ki he taumu'a 'o e pisinisi, ki he founga 'o e pule, pea mo e ngaahi fiema'u fakatahisi. 'Oku mahu'inga ke ke fakakaukau lelei ki mu'a, kumi tokoni fakalao mo fakatahisi, pea fakapapau'i 'a e ngaahi me'a kotoa pe 'i he taimi 'oku ke fokotu'u ai 'a e kautaha. 'I he founga ko ia, 'e lava ke ke fokotu'u ha fa'unga 'oku ne tauhi 'a e ngaahi taumu'a 'o ho'o pisinisi 'i Siaina 'i he taimi lōloa.